ایران، استان سمنان، گرمسار، جنوب شرقی پارک ملی کویر
بازدید از این جاذبه گردشگری رایگان است
مدت زمان بازدید از این جاذبه: نصف روز
ایران، استان سمنان، گرمسار، جنوب شرقی پارک ملی کویر
بازدید از این جاذبه گردشگری رایگان است
مدت زمان بازدید از این جاذبه: نصف روز
پدیده‌های طبیعی در طول زمان و در نقاط مختلف کره زمین آثار خارق‌العاده‌ای پدید آورده‌اند که همواره مورد توجه انسان‌‌ها بوده است. تنگه ظلمات یکی از این مناطق ساخت طبیعت محسوب می‌شود که باشکوه و شگفتی در دل کویر قد علم کرده است و سخن از راز گذر زمان‌های طولانی دارد.
تنگه ظلمات در نزدیکی شهر گرمسار، یکی از جاهای دیدنی استان سمنان به شمار می‌رود که هنوز بکر و ناشناخته باقی مانده است. بازدید از این منطقه پر‌ رمز و‌ راز تجربه‌ای تکرار‌نشدنی در ذهن هر بیننده‌ای است. این مکان با ظاهری طبیعی و دور از هرگونه دست‌ورزی انسانی، حس خوشایند و در عین حال وهم‌انگیزی را در انسان بیدار می‌کند. در ادامه با ما همراه باشید تا با تنگه ظلمات بیشتر آشنا شویم.
تنگه ظلمات
منبع عکس: اسمارتیز

آنچه می‌خواهید درباره تنگه ظلمات بدانید:

تنگه ظلمات گرمسار کجاست؟

داخل تنگه ظلمات
منبع عکس: اسمارتیز
تنگه ظلمات گرمسار که «تنگ ظلمات» نیز خوانده می‌شود، یکی از جاذبه‌های ساخته دست طبیعت است که در پارک ملی کویر، شهرستان اردستان و پشت کوه‌های خاور قرار دارد. این مکان جذاب به‌دلیل قرار گرفتن در کویر، نسبتا ناشناخته و بکر مانده است. تنگه ظلمات در استان سمنان، نزدیک به استان اصفهان و جنوب شهر گرمسار قرار دارد.
 تنگه ظلمات از نظر جغرافیایی میان شهرستان‌های اردستان، آران و بیدگل قرار دارد. فاصله تنگه تا مرکز شهرستان اردستان، حدود ۸۸ کیلومتر است و مسیر صعب‌‎العبوری دارد. این تنگه، در غرب کویر مرکزی ایران و جنوب شرقی پارک ملی کویر واقع شده و موقعیت جغرافیایی تنگه ظلمات N ۵۲° ۴۱′ ۵۹.۳۱″ و E ۳۴° ۲۴′ ۲۲.۲۰″ است.

تنگه ظلمات در جنوب شرقی پارک ملی کویر واقع شده است

برای رسیدن به تنگه ظلمات باید از شوره‌زارهای جنوب گرمسار گذر کنید. بعد از دو ساعت حرکت با خودرو، به کاروانسرای قصر بهرام خواهید رسید. این کاروانسرای قدیمی مربوط به دوران ساسانیان است که در عصر صفویه بازسازی شده و اکنون در لیست آثار ثبت شده ملی قرار دارد.
کاروانسرای قصر بهرام تا تنگه مسیر پر پیچ‌و‌خمی در پیش است و حدود سه ساعت باید با ماشین طی مسیر کنید. این مسیر به «فسیل آباد» می‌رسد. همان طور که از نام آن پیدا است، این منطقه سنگی و صخره‌ای و مملو از سنگ‌واره‌های جانوری است و فسیل نرم‌تنان دریایی مانند صدف‌های دو کفه‌ای بزرگ در آن به‌وفور یافت می‌شود. دو کفه‌ای‌ها صدف‌های دو تکه‌ای متقارنی هستند که با رباط به هم وصل می‌شوند و از جاذبه‌های این مسیر به شمار می‌روند. بعد از فسیل آباد، تنگه ظلمات رخ نشان می‌دهد.

مسیر دسترسی به تنگه ظلمات

محیط بانی ملک آباد
محیط بانی ملک آباد      منبع عکس: دواساز بلاگفا
برای رسیدن به تنگه ظلمات باید از محیط‌بانی سفید آب به‌سمت محیط‌بانی ملک آباد حرکت کنید. محیط‌بانی سفید آب در ۵۰ کیلومتری شرق مرنجاب و محیط‌بانی ملک آباد در شرق محیط‌بانی سفید آب قرار دارد. در این مسیر باید قبل از فسیل‌ آباد وارد جاده شط شوید که بعد از طی حدود ۱۰ کیلومتر به تنگه می‌رسید. 
برای رفتن به محیط‌بانی سفید آب سه مسیر پیش روی شما است. مسیر اول «ورامین، پیشوا، راه‌آهن قلعه بلند، سر محیط‌بانی مبارکیه، قصر بهرام و سفید آب»، مسیر دوم «کاشان، آران و بیدگل، مرنجاب، سفید آب» و مسیر سوم «کاشان، ابوزید آباد، قاسم‌ آباد، قلعه کرشاهی، سفید آب» است.

بهترین زمان سفر به تنگه ظلمات

ورودی تنگه ظلمات گرمسار
منبع عکس: اسمارتیز
محل قرارگیری تنگه ظلمات به‌گونه‌ای است که برای رسیدن به آن به یک فرد محلی و آشنا به منطقه و خودروی مناسب نیاز دارید. همچنین به‌دلیل وجود این اثر طبیعی در یکی از مناطق حساس حفاظتی پارک ملی کویر، برای بازدید از آن نیاز به مجوز از سازمان محیط زیست و پارک ملی کویر است. 

برای بازدید از تنگه ظلمات حتما نیاز به راهنما دارید

طبیعت تنگه ظلمات، وهم‌آور، خیال‌انگیز و گاه ترسناک است. به همین دلیل لازم است برای گذر از تنگه راهنما داشته باشید. در تنگه هوا زود تاریک می‌شود و بهترین زمان پیمایش آن، ساعات اول روز یا چند ساعت پیش از غروب آفتاب است. همچنین به‌همراه داشتن لباس اضافی برای این پیمایش چند ساعت لازم به نظر می‌رسد.
نزدیک‌ترین محل ماشین‌رو برای رسیدن به تنگه ظلمات، کویر مرنجاب و پاسگاه سفید آب است. بقیه راه نیز که تقریبا ۶۰ کیلومتر است، باید به‌وسیله ماشین‌های جفت دیفرانسیل، شاسی بلند، مجهز، پر‌توان و مناسب کویر‌نوردی طی شود.
نمای تنگه ظلمات
منبع عکس: سیری در ایران
علاوه بر زیبایی‌های کم‌نظیر تنگه ظلمات، عبور از این منطقه خطرات خاص خود را به‌همراه دارد. این تنگه می‌تواند خطرناک و حادثه‌خیز باشد. وجود حیوانات وحشی به‌خصوص در تاریکی هوا، احتمال سقوط سنگ و سقوط از ارتفاع از جمله خطرات این طبیعت‌گردی هستند و می‌توانند برای شما دردسر ایجاد کنند. پس سعی کنید خطرات را در نظر بگیرید و با احتیاط پیش بروید. حتما قبل از سفر از وضعیت جوی منطقه اطمینان حاصل کنید.
فصل تابستان زمان خوبی برای سفر به تنگه نیست. هرگز تنها به تنگه سفر نکنید. همراه داشتن قطب‌نما و نقشه‌یاب ماهواره‌ای نیز بسیار می‌تواند کمک حال باشد. به‌همراه داشتن وسایلی همچون کلاه آفتابی، کرم ضدآفتاب، قمقمه، آب، لباس خنک برای روز و لباس گرم برای شب ضروری است.

 تاریخچه تنگه ظلمات گرمسار

پارک ملی کویر
پارک ملی کویر       منبع عکس: آسمونی
پارک ملی کویر یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین پارک‌های ملی ایران است و ۶۷۰ هزار هکتار وسعت دارد. پارک ملی کویر به‌دلیل وجود گونه‌های جانوری فراوان، در گذشته به «آفریقای کوچک» معروف بود؛ البته امروزه از تعداد آن‌ها کاسته شده است. بیشتر مساحت پارک ملی کویر در استان سمنان قرار دارد و بخش کوچکی از آن در استان‌های تهران، قم و اصفهان است. این پارک در سال ۱۳۴۳ به‌عنوان منطقه شکار ممنوع و در سال ۱۳۵۵ به‌عنوان پارک ملی کویر به ثبت رسید.
تغییرات محیطی و طبیعی در کشور، تنگه‌های بسیاری را به وجود آورده‌اند؛ اما تنگه ظلمات به‌دلیل قرارگیری در دل کویر و شرایط محیطی خاص از دیدنی‎‌ترین تنگه‌های کشور به شمار می‌رود. طی این سفر خاطره‌انگیز، در دل کویر ناگهان به تنگه حیرت‌آور و عجیبی می‌رسید که بعضی از قسمت‌های آن بسیار تاریک است و دلیل نام‌گذاری این تنگه به «ظلمات» همین است.
تنگه ظلمات گرمسار
منبع عکس: اسمارتیز
تنگه ظلمات در واقع در طول مسیلی قرار گرفته است که توسط جریان‌های آب ناشی از بارندگی‌های فصلی، از ارتفاعات پارک ملی کویر در بستر سنگ‌های نرم زمین‌های منطقه ایجاد شده است. مخققان شکل کنونی این تنگه را حاصل فرسایش ناشی از باد و طوفان می‌دانند. به بیانی دیگر این تنگه، شکافی آبرفتی در میان لایه‌های رسوبی قسمت‌های جنوب شرقی پارک ملی کویر است.

تنگه ظلمات، شکافی آبرفتی در میان لایه‌های رسوبی خاک است

تنگه ظلمات دو کیلومتر طول دارد و جهت آن شمالی به جنوبی است. دیواره‌های تنگه ظلمات در قسمت شمالی کوتاه‌تر هستند و هرچه به جنوب می‌رویم، بلندتر می‌شوند و در برخی قسمت‌ها به ۳۰ متر می‌رسند. این افزایش ارتفاع بر هیجان پیمایش می‌افزاید؛ زیرا تنگه بسیار عمیق‌تر و  سایه‌ها بسیار گسترده‌تر می‌شوند.
اثر جریان‌های سیلابی بر دیواره‌های تنگه ظلمات کاملا مشهود است. در این عارضه زمین‌شناسی فوق‌العاده، سنگ‌های رنگین و انواع خاک‌ها را می‌توان مشاهده کرد. به گفته بازدید‌کنندگان، این تنگه به «گرند کانیون»، تنگه‌‎ای عظیم در ایالت آریزونای آمریکا شباهت دارد؛ البته برخی این مکان را بیشتر شبیه به «آنتلوپ کانیون» در آریزونای آمریکا می‌دانند.
زمین‌های منطقه تنگه ظلمات به‌دلیل وجود آب و نمک زیاد، پوک هستند و در زمان بارندگی حالت لجنی پیدا می‌کنند. همین امر سبب می‌شود که هر جسمی را به مرور در خود بکشند و هیچی جسمی روی زمین دیده نشود. رسیدن به تنگه ظلمات به گفته مسافران این منطقه بسیار ناگهانی و غافلگیر‌کننده است؛ زیرا در منطقه‌ای پست و کویری واقع شده است و دو دیواره تنگه با آن بلندی، به یک‌باره و بی‌هیچ نشان و علامتی قبل از آن، رو‌به‌روی انسان ظاهر می‌شوند.
انتلوپ کانیون
آنتلوپ کانیون     منبع عکس: ویسگون
در ورودی تنگه ظلمات شاهد تخته سنگ عظیمی هستیم که از بالا به پایین سقوط کرده است؛ ولی در میانه مسیر مابین دیواره‌ها گیر افتاده و به‌صورت معلق باقی مانده است. یکی از زیبایی‌های مسیر اصلی تنگه سنگ‌هایی هستند که سر به هم داده‌اند و میان آن‌ها راهی شکل گرفته است. گفته می‌شود که احتمالا این مناظر در اثر یک زمین‌لرزه شدید شکل امروزی خود را به‌دست آورده باشند.
ورودی تنگه ظلمات از بیرون تاریک به نظر می‌رسد؛ اما با وارد شدن به آن متوجه روزنه‌های تابش خورشید می‌شوید. داخل تنگ همواره خنک است و صدای پیچیدن باد در لابلای سنگ‌ها ممکن است کمی ترسناک به نظر برسد. با ورود به تنگه دو مسیر پیش روی شما قرار می‌گیرد که یکی فرعی و دیگری اصلی است. تنگه فرعی حدود ۲۰۰ متر است و بعد از آن می‌توانید به بالای تپه‌ای که در آنجا قرار دارد بروید و از آنجا منطقه را تماشا کنید و این خود، یکی از جذابیت‌های این سفر است.

درون تنگه ظلمات هوا خنک و تاریک است

در مسیر اصلی تنگه ظلمات مسیر هیجان‌انگیزی پیش روی شما است. درون تنگه دیواره‌ها، فضا را به نسبت تاریک و خنک کرده‌اند و صدای پیچیدن باد در آن، نظرها را به خود جلب می‌کند. در مسیر، سنگ‌های رنگین و خاک‌های گوناگون دیده می‌شود؛ اما همان طور که درباره قدمت تاریخی و زمین‌شناسی تنگه هنوز تحقیقات خوبی صورت نگرفته است، درباره این خاک‌ها و سنگ‌ها نیز اطلاعات علمی موثقی در دست نیست.

پوشش گیاهی و جانوری تنگه ظلمات گرمسار

گونه جانوری پارک ملی کویر
منبع عکس: همشهری آنلاین
در پارک ملی کویر علاوه بر این اثر طبیعی و خارق‌العاده، گونه‌‎های گیاهی و جانوری زیادی نیز یافت می‌شوند که توجه طبیعت‌دوستان را به خود جلب می‌کنند و اگر فرصت کافی داشته باشید می‌توانید از آن‌ها دیدن کنید.
در پارک ملی کویر، جمعیت متنوع و مناسبی از جانوران وحشی شامل ۳۴ گونه پستاندار، ۱۵۵ گونه پرنده و ۳۴ گونه خزنده زندگی می‌کنند. یوزپلنگ آسیایی، پلنگ ایرانی، گرگ، کفتار راه‌راه، گربه شنی، روباه قرمز، روباه شنی، جبیر، کل‌وبز، قوچ ومیش، شغال و سیاه‌گوش، گونه‌های جانوری شاخص این منطقه هستند.

بازدید از گونه‌های گیاهی و جانوری پارک ملی کویر بسیار خاطره‌انگیز است

گونه‌های گیاهی شاخص پارک ملی کویر و منطقه اطراف تنگه ظلمات، درمنه، کاروان‌کش، گز، گرگ ‌تیغ، نی، درختچه‌های بادام کوهی، شیر‌خشت و خنجک هستند.

در سفر به تنگه ظلمات در کجا اقامت کنیم؟

تنگه ظلمات با توجه به قرار گرفتن در پارک ملی کویر، به‌صورت شبانه‌روزی قابل دسترسی است؛ البته بهتر است برای اینکه بتوانید صبح زود از تنگه دیدن کنید، شب را در اقامتگاه یا مهمانسرای پارک ملی بگذرانید و صبح زود به‌سمت تنگه حرکت کنید. به‌طور کلی هزینه اقامت و بازدید از تنگه چندان زیاد نیست.

دیدنی‌های اطراف تنگه ظلمات گرمسار

کویر ریگ جن
صحرای ریگ جن        منبع عکس: دلگرم
تنگه ظلمات از دیدنی‌های کم‌نظیر کویر مرکزی ایران و محلی بکر و دنج برای کویر‌نوردی و عکاسی است. در اطراف تنگه ظلمات جاذبه‌هایی هم‌چون «کوه دم» در شرق آن و «صحرای ریگ جن» با تپه‌های ماسه‌ای، منطقه‌ای به نام «جزیره سرگردانی» با زمین‌های صاف و نمکی، «قلعه تاریخی کرشاهی»، «کویر مرنجاب»، «منطقه محافظت شده یخاب» و «کاروانسرای مرنجاب» وجود دارند. تماشای آسمان پر ستاره شب در دل کویر، می‌تواند یکی از زیبایی‌های این تجربه باشد؛ پس با اقامت شبانه در کویر، خود را به دیدن آسمان رویایی آن دعوت کنید.

معدن نمک گرمسار

معدن نمگ گرمسار
منبع عکس: بلاگ شب
یکی دیگر از جاذبه‌های منطقه، معادن نمک هستند. گرمسار از مهم‌ترین مناطق تامین‌کننده نمک کشور است. با وجود ۲۷ معدن نمک، این شهرستان ۸۰ درصد نمک کشور را تامین می‌کند. خلوص نمک‌های این معادن به حدود ۹۸ درصد می‌رسد.
معادن اصلی نمک گرمسار «کوهدشت» و «سالار» هستند. این معدن‌ها به‌دلیل بافت سنگ متفاوت و قندیل‌های نمکی که دارند از سایر معادن تمیز داده می‌شوند. وجود غارهای نمکی با تونل‌های پیچ‌درپیچ، کریستال‌ بلورهای نمک و شیارهای دیواره‌ها که با آب باران شسته شده‌اند از جمله زیباترین وجوه طبیعت در این معادن به شمار می‌روند.
حوضچه نمک
منبع عکس: بالاترین
حوضچه‌های سبز رنگ نمکی که به‌دلیل زیبایی منحصربه‌فرد و خاصیت درمانی، گردشگران زیادی را به‌سمت خود جذب می‌کنند، از جمله مناطق دیدنی گرمسار به شمار می‌روند. بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌دنبال این هستند که از بعد نمک درمانی در این منطقه، برای افزایش ظرفیت گردشگری استفاده کنند.
شیوه‌های استخراج از معادن معمولا فرق می‌کند و هر معدن شکل خاص خود را دارد. این معادن در دل کوه به وجود آمده‌اند و به‌دلیل استخراج نمک شکل دست‌ساز پیدا کرده‌اند. داخل تونل‌ها چند ستون نمکی تعبیه شده است که مانع ریزش غار می‌شوند و خود زیبایی بصری دارند.

تنوع رنگ در دیواره‌ها و سطوح معادن نمک به‌دلیل وجود ناخالصی در نمک است

معادن نمک، تنوع رنگی زیادی در دیواره‌ها و سطوح دارند؛ دلیل آن هم وجود ناخالصی در ترکیب نمک‌ها است. دیواره‌های ورودی تونل‌ها معمولا تیره رنگ و طوسی هستند و هر چقدر که به عمق این تونل‌ها نزدیک‌تر می‌شویم روشن‌تر و براق‌تر می‌شوند. 
برای بازدید از معادن نمک گرمسار، قبل از هر چیز نیاز به مجوز از پلیس راهنمایی و رانندگی برای ورود به  جاده‌های معدن دارید؛ همچنین نیاز است با مسئولان معدن هماهنگ شوید تا خطری شما را در داخل معدن تهدید نکند. این معادن در فاصله ۱۵ کیلومتری غرب گرمسار و ۹۰ کیلومتری تهران، در جاده‌های ایوانکی قرار گرفته‌اند. منطقه‌ای که تونل نمکی گرمسار در آن قرار دارد، بیابانی است و شرایط آب و هوایی گرمی دارد؛ برای همین بهتر است فصل تابستان را برای بازدید انتخاب نکنید.

پرسش‌های متداول

تنگه ظلمات کجاست؟

تنگه ظلمات گرمسار که «تنگ ظلمات» نیز خوانده می‌شود، یکی از جاهای دیدنی استان سمنان است که در پارک ملی کویر، شهرستان اردستان و پشت کوه‌های خاور قرار دارد.

بهترین زمان سفر به تنگ ظلمات کدام فصل است؟

به جز فصل تابستان به‌دلیل گرمای هوا و نیز تاریکی شب در سایر مواقع می‌توان با کمک راهنما از تنگه ظلمات بازدید کرد.

آیا امکان اقامت در تنگ ظلمات وجود دارد؟

برای اقامت می‌توان شب را در اقامتگاه یا مهمانسرای پارک ملی سپری کرد.

چه دیدنی‌هایی اطراف تنگه ظلمات گرمسار وجود دارد؟

معادن نمک گرمسار از جمله مهم‌ترین جاهای دیدنی اطراف تنگه ظلمات محسوب می‌شوند

منبع عکس کاور: هم هن، عکاس: رزا اعتماد مقدم
نویسنده: زیبا وکیلی

ایران، استان سمنان، گرمسار، جنوب شرقی پارک ملی کویر
بازدید از این جاذبه گردشگری رایگان است
مدت زمان بازدید از این جاذبه: نصف روز
روی نقشه همه هتل‌ها، رستوران‌ها و دیدنی‌های اطراف را ببینید


عنوان بررسی شما



کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب کجارو تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.

source

توسط funkhabari

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *